
segunda-feira, abril 27, 2009
Carta Aberta de Camilo Nogueira

sábado, abril 25, 2009
Parabéns Camilo


quarta-feira, abril 22, 2009
Unha penosa contradición

Unha penosa contradición
Por Camilo Nogueira
De acordo cos resultados do Eurobarómetro do Parlamento Europeu feito público este día, a visión dos cidadáns sobre as próximas eleicións europeas está moi condicionada pola crise económica. Así se interpreta o facto de a preocupación da xente estar centrada nos “problemas de cada día”, desde o emprego á sanidade pública, e que se demande unha proteción máis forte desde as instituicións europeas, exixindo con ese obxectivo unha mellor coordenación da política económica, orzamentaria e fiscal da Unión. A sondaxe reférese, por outra parte, á confianza nas instituicións comunitarias, de maneira que en relación con un Eurobarómetro anterior esa confianza diminuíu a respeito do Parlamento Europeu, pasando de 51% a 45%, a concernente á Comisión Europea, baixando desde 51% a 42% e a referente ao Banco Central Europeu, antes 48% e agora 39%. O inquérito trata finalmente das eleicións europeas, revelando que 43% dos cidadáns están interesado nelas, entanto que non é así para 53%, tendo decidido definitivamente que van votar 34% e que non o farán en ningún caso 15%.
.
En resume, ante a crise os cidadáns desexan unha acción decidida das instituicións europeas, mais non confian nelas, prevéndose unha moi baixa participación nos comicios de xuño. A interpretación mediática da sondaxe pode resumirse con dous titulares de imprensa: “As eleicións europeas ameazadas dunha abstención record”, como rezaba un xornal de Paris, e “A crise afunde a confianza nas instituicións da Unión Europea”, como anunciaba outro de Madrid. Coñecendo a marcha dos asuntos da UE nada disto resulta supreendente. A eiva do Eurobarómetro é que non se interesara sobre todo polo papel do Consello Europeu, a instituición que formada polos xefes de Estado e de Governo dos 27 Estados membros dispón do maior poder na UE, en muitos asuntos praticamente en exclusiva, nen sobre a responsabilidade dos Estados membros. Formando a primeira potencia económica mundial e a terceira entidade demográfica do planeta, contando con un espazo económico e monetario común e posuindo, con todas as críticas que merece, o mellor modelo de relación e proteción social do planeta, en lugar de actuaren colectivamente os Estados fano en orde dispersa, recuperando actitudes chovinistas que podían parecer superadas, aceitando formulacións neoliberais que negan conquistas sociais que enchen a historia do continente e considerando aliados preferentes a Estados alleos e distantes da UE.
.
Son os mesmos Estados que (integrando nesta apreciación os poderes políticos, ideolóxicos, económicos, culturais ou mediáticos) en lugar de salientaren que a súa economía forma un todo coa europea (non hai maís que matinar en como as medidas tomadas en Franza e en Alemaña condicional, por exemplo, a produción de Citröen e da industria auxiliar en Galiza) minimizan o poder comunitario, ocultando mesmo que as instituicions estatais dedican a maior parte da súa actividade lexislativa a transferir ás normas legais da UE. Unha actitude que pode explicar a penosa contradición entre a demanda de acción das instituicións da UE frente aos problemas causados pola crise e o perigosa desinterese que expresan os cidadáns a respeito das eleicións europeas.
terça-feira, abril 07, 2009
O patrón de Europa

O patrón de Europa
Por Camilo Nogueira
En Londres, Estrasburgo e Kehl no Rin e en Praga, a ultima semana foi especialmente abundante en encontros internacionais en territorio da Unión Europea. A reunión do G20, na que participaron os Estados máis relevantes do planeta (de China, India e Brasil a Turquía, Indonesia e Sudáfrica) na procura de solucións á crise financeira e económica, tivo como anfitrión ao primeiro ministro Gordon Brown. A xuntanza da OTAN celebraba en territorio de Nicolas Sarkozy e Angela Merkel o sesenta aniversario da súa fundación. En Praga os donos da casa eran Vaclav Klaus e Mirek Topolánek, Presidente e Primeiro Ministro da República Checa, que preside neste semestre o Consello Europeo.
Tomando parte en todos eles, Barack Obama representaba a un dos Estados convocados, sen lle corresponder a presidencia. Non obstante, ao tempo que se abaixaba a importancia e nalgúns casos se facía risa dos anfitrións europeus, nos medios de comunicación investían a Obama como o presidente de todo, como o monarca taumaturgo. O primeiro ministro británico definíao como o lider mundial. Nos medios europeus a ollada sobre os problemas tratados favoreceu ás posicións dos EEUU e desmereceu ás dos paises da UE. A propósito de Londres, onde participaron sete Estados comunitarios mais non a instituición europea representando aos vintesete, EEUU foi de novo calificado como a primeira potencia económica mundial, cando este título lle corresponde á Unión Europea. Arrimóuselle a EEUU o direito a indicar o que debían facer os europeus a respeito da crise, cando desde as hipotecas subprime, aos activos podres de Lehman Brothers, pasando por estafas como a de Bernard Madoff, a principal orixe dos problemas está no Estado norteamericano.
Pretendendo impor o tipo de decisións tomadas polo Governo dos EEUU, ao compararen os investimentos públicos destinados a superar a recesión tendéuse a non facer caso do efecto anticrise do modelo público de proteción social dos paises da UE, que non existe no tan idolatrado sistema estadounidense. Quitóuselle importancia á urxencia da regulación do sistema financeiro mundial que reclamaban determinados Estados europeus e que finalmente foi aprobado na capital inglesa. Con motivo da reunión da OTAN en Estrasburgo, onde a UE non estivo como tal nen tiña porque estar, aproveitóuse o feito de o Rin pasar por alí para culpabilizar aos paises europeus reticentes a enviar máis tropas da Afganistán, aducindo que están obrigados a comprometerse de cheo na guerra xa que, caído George Bush, non ten un carácter unilateral senón multilateral. Esquecen que, decididas por EEUU, as invasións praticadas alí e en Iraque xa tiveran unha presenza múltiple.
Na República Checa o Presidente dos EEUU encontróuse co Consello Europeu e a Presidencia de turno, non pudendo facelo ainda cun Presidente permanente da UE, ao non estar ratificado o Tratado que así o determina. Para alén da acollida debida a todos os hóspedes, sexan de México e Sudáfrica ou foren de Australia e a Federación Rusa, unha boa parte dos dirixentes europeus, nun exercicio de penoso papanatismo, rendíronse ante o recén elexido Presidente do Estado norteamericano. Entretanto, facendo uso dunha falsa modestia, Barack Obama afirmaba que non tiña intención de liderar o mundo, nen de ser o patrón de Europa, como lle era ofrecido. Mais de catro que foxen como do demo da idea de ter un Presidente da Unión Europea estarían dispostos a aceitalo de ser oriundo de de New York.
quarta-feira, março 18, 2009
O pensamento europeísta de Juan Luis Vives

terça-feira, março 10, 2009
Europa, en marcha atrás

quinta-feira, fevereiro 12, 2009
Por unha nova política europea para Galicia

Remitennos o manifesto por unha “verdadeira política europea para Galicia”…Na véspera dunha nova xeira electoral, este manifesto constitúe unha chamada a tódolos actores implicados no deseño, planificación, execución e avaliación das políticas públicas en Galicia para que contribúan a que Galicia conte cunha verdadeira política europea.
Estae manifesto non representa a ningún grupo formal ou informal, institución, organismo, partido, corrente, empresa ou asociación; os seus asinantes únense a el a título individual con independencia da súa adscricion profesional e ideolóxica. A única motivación deste texto é defender que Galicia ocupe por fin o lugar que merece e lle corresponde en Europa.
Consideramos que:
* A emerxencia de entidades políticas subestatais (nacionalidades, rexións con competencias lexislativas, Estados federados, territorios autónomos, etc) cobra cada vez máis forza en Europa pero moitas destas entidades políticas non aprenderon ainda a facer política europea.
* Para facer política Europea non só e necesario estar presente en tódolos eidos institucionais onde estes territorios teñen cabida (estatais, europeos e internacionais) senon fundamentalmente participar neles. Para iso é necesario construír, dentro dos límites legais, mais sen por iso renunciar aos obxectivos últimos de cada un, unha posición política propia de Galicia de acordo cunhas prioridades políticas claramente identificadas.
* Facer política Europea consiste non só nin fundamentalmente en ter unha presenza institucional ou simbólica.
* Facer política europea consiste en beneficiarse plenamente das estructuras de participación politica e institucional de que dispomos para:
a) Tratar de influír de xeito responsabel no deseño das políticas públicas da UE, en todos e cada un dos procesos lexislativos que nos afecten e nos debates ideolóxicos sobre o futuro da UE.
b) Influír de xeito responsable sendo conscientes que a defensa dos intereses propios precisa combinarse coa defensa do interese colectivo da UE. Só deste xeito poderemos estar en posición de negociar compromisos e atopar apoios. Non existe Galicia frente a Europa, existe Galicia coma parte de Europa; esta pertenza confírelle dereitos, que deben ser defendidos, nomeadamente o noso dereito á autonomía, pero tamén responsabilidades.
c) Facer política, sen adxectivos. A participación política nos asuntos europeos é sempre unha vía de dobre dirección. Non se trata só de influír nas políticas cando se formulan en Bruxelas, trátase tamén de aplicar as normas acordadas adaptándoas ao territorio e facelo correctamente. Os gobernos autonómico teñen a responsabilidade de aplicar as políticas que contribuíron previamente a deseñar en Madrid e en Bruxelas. Este obxectivo debería constituír para calquera goberno autonómico o eixo principal da súa política europea. Este é o campo onde máis beneficios e resultados tanxibles se poden obter da nosa participación en Europa.
d) Conseguir que Europa sirva os intereses de Galicia. A actuación das nosas institucións e partidos debe basearse na responsabilidade, o bo goberno, o debate, a transparencia e a constancia. As boas políticas e as boas normas reportan ao cabo maiores beneficios cá simple percepción de fondos europeos.
* Unha mala política europea é aquela que é pasiva, que non anticipa os problemas, retos ou cambios, e só os afronta cando se volven inevitables.
* Unha mala política europea é aquela que non define as súas prioridades en función das necesidades do territorio e que carece dunha liña de acción política por non ter feito antes unha análise de cales son os nosos intereses sectoriais.
* Unha mala política europea é aquela que non se apoia nas iniciativas da UE e dos nosos socios europeos para mellorar as nosas propias políticas públicas.
* Unha mala política europea é aquela que non utiliza plenamente os mecanisos de participación ao noso dispor para influír na formación da posición negociadora do Estado. Guste ou non, a UE segue a ser unha organización internacional feita por Estados e nos que estes xogan un papel moi importante (mais non exclusivo) na toma de decisións.
* Unha mala política europea é aquela que non ten un persoal que a defina e a execute cos máis altos niveis de profesionalidade, coñecemento técnico e idiomas. Galicia precisa mellorar o coñecemento medio dos nosos funcionarios en asuntos europeos; a parte adicada a Europa na formación dos funcionarios, non só os temas xurídicos senon especialmente no eido das políticas europeas, debe ter moita máis relevancia ca hoxendía. Do mesmo xeito, todo alto funcionario de carreira debería pasar un prazo razoable na delegación de Bruxelas coma requisito imprescindible de promoción profesional. Asi mesmo, cada Consellería debería ter unha unidade especializada nos dossieres europeos que lle afecten, e que sería o punto de coordenación e contacto coa Secretaría Xeral da Unión Europea e a Delegación de Galicia en Bruxelas. A Xunta de Galicia debe dotarse de persoal multilingue, especialmente en inglés e francés, os idiomas de traballo principais da UE, amais de contar cun eficaz servizo de traduccion técnica de normas e documentos.
* Galicia precisa elaborar unha estratexia consensuada para a acción política en Europa que inclúa prioridades a curto, medio e longo prazo e que vaia máis ala dunha simple declaración de intencións ou dunha análise puramente teórica. Este estratexia e o seu correspondente plan de acción deben ser revisados regularmente.
* Galicia precisa que exista coordenación entre o Goberno autonómico e as outras entidades públicas galegas á hora de executar esta estratexia. O método da consulta pública, tan usado na UE e noutros países, debe aplicarse sistematicamente tamén no noso país.
25 CLAVES PARA A POLÍTICA EUROPEA DE GALICIA
1. Unha boa politica europea, alomenos naqueles asuntos estratéxicos de interese xeral, é a que remata no Padornelo.
2. Unha boa política europea é a que busca o consenso interno nos asuntos principais.
3. Unha boa política europea é a que non se deixa levar nin polo euroescepcicismo nin polo europtimismo
4. Unha boa política europea é a que sabe distinguir os temas estructurais e ideolóxicos (reformas dos tratados, fins últimos e grandes liñas políticas da UE) dos desafíos diarios que afectan aos cidadáns e á nosa autonomía.
5. Unha boa política europea é aquela que ten unha perspectiva a medio e longo prazo dos nosos intereses, e non permite que estes se vexan mermados por cuestións de oportunidade política.
6. Unha boa política europea europea é aquela que busca tanto a defensa dos nosos intereses e do noso autogoberno coma o interese xeral dos europeos.
7. Unha boa política europea é aquela que sabe actuar nos asuntos europeos desde o comezo, que non sigue os dictados do Goberno Central ou da Comisión Europea, senón que lles plantexa claramente cales son os problemas e propón solucións alternativas.
8. Unha boa política europea é aquela que dá tanta importancia á formulación das políticas coma á aplicación das mesmas. De feito, xa no momento mesmo de definir a posición negociadora de Galicia haberia que ter en conta como vai afectarnos a implementación dunha determinada norma ou política.
9. Unha boa política europea é aquela que usa frecuentemente o sistema de consulta pública e as análises de impacto previamente á definición da posición do goberno.
10. Unha boa política europea é aquela que non se conforma coa simple delegación no Estado da representación dos nosos intereses en Europa.
11. Unha boa política europea é aquela que tenta influenciar constructivamente tanto a política do Estado coma directamente as discusións en Bruxelas.
12. Unha boa política europea é aquela que leva aos nosos representantes a Bruxelas a negociar asuntos chave nos que Galicia teña unha posición definida e non a facer xestos de relacións públicas.
13. Unha boa política europea é aquela que está baseada na continuidade, o consenso e o profesionalismo.
14. Unha boa política europea é aquela que non delega a representación en Bruxelas a entidades autónomas ou privadas.
15. Unha boa política europea é aquela que se dota dunha Delegación Oficial en Bruxelas.
16. Unha boa política europea é aquela que está realizada por profesionais especializados que representan directa e oficialmente ao Goberno e o Parlamento de Galicia ante as institucións europeas e outros gobernos.
17. Unha boa política europea é aquela que entende que o exercicio das relacións públicas ou a celebración de actos culturáis e de promoción en Bruxelas deben subordinarse e ser subsidiarios da actividade política e lexislativa de Galicia na UE.
18. Unha boa política europea é aquela que dispón dunha Secretaría Xeral de Relacións Coa UE, e só para a UE, que coordene a formulación da posición do goberno e represente ordinariamente ao noso goberno ante as institucións Europeas.
19. Unha boa política europea é aquela na que existe un mecanismo oficial de coordenación dos dossieres europeos entre tódalas Consellerías.
20. Unha boa política europea é aquela na que cada consellería conta cunha unidade de especialistas nos dossieres europeos e se nutre da experiencia do mundo universitario e dos centros de pensamento.
21. Unha boa política europea é aquela aproveita plenamente tódolos niveis, non só políticos (Comisión, Parlamento e Consello) senón particularmente os técnicos (conferencias sectoriais, grupos de traballo técnico, comités de xestión) para exercer a súa influencia.
22. Unha boa política europea é aquela na que a Comisión de Asuntos Europeos do Parlamento de Galicia se reúne con frecuencia para analizar en detalle as iniciativas lexislativas europeas e definir por consenso as posicións negociadoras que o Goberno deberá representar no exterior.
23. Unha boa política europea é aquela que sabe adiantarse aos acontecementos e é capaz de prever eficazmente ás decisións da UE e influír nelas, en particular participando nas consultas públicas ou técnicas da Comisión europea, sobre todo aquelas que teñen lugar na fase prelexislativa, que é cando máis doada e efectiva é esta tarefa.
24. Unha boa política europea é aquela que concibe o Parlamento europeo coma unha instancia privilexiada para influír nas decisións europeas.
25. Unha boa política europea é aquela que esta rexida pola transparencia ante a cidadanía respecto dos obxectivos, accións e resultados concretos acadados.
· Galicia precisa dunha verdadeira política europea. De nada serve estar en Europea para estar calados ou pronunciar verbas baleiras. De nada serve estar en Europa para estar xordos.
· Tódolos galegos e todos aqueles outros que desexen ver unha Galicia máis aberta a Europa, unha Galicia que saiba valerse da súa identidade para aproveitar as oportunidades que ofrece o proxecto político europeo están invitados a sumarse a este manifesto.
Bruxelas, 12 Febreiro 2009
Para máis información: AQUÍ
sábado, janeiro 24, 2009
Born in UE

Por Xosé Ramón Pena
Na opinión, no dicir de certas xentes, a historia veu ser, máis ou menos, esta mesma que segue: "Nos anos trinta do século XX, un tolo, chamado Adolf Hitler, fíxose co poder en Alemaña, comandando unha banda de fanáticos sanguinarios, os nazis, cuxo emblema era unha cruz gamada. Convencidos da superioridade da raza aria, quixéronse facer amos do mundo. Perseguiron aos xudeus e invadiron Polonia, co que deu inicio a IIª Guerra Mundial". "E os alemáns?; é dicir, o pobo alemán?" -retruca aínda alguén. "O pobo alemán estaba enganado e/ou asoballado pola represión nazi, así foron as cousas".Na opinión, no dicir doutras certas xentes -que poden, polo demais, coincidir doadamente coas anteriores- outro novo anaco, máis recente, viría rezar do seguinte xeito: "No ano 2001, un individuo absolutamente parvo, desprovisto de calquera sorte de cualidades, chamado George W. Bush, chegou á presidencia dos Estados Unidos de América. Rodeado por un grupo de fanáticos integristas neocom, meteu o seu país, e o mundo enteiro, en guerras absurdas. Como remate do seu nefasto mandato, deixoulle ao seu sucesor -e a todos nós- unha das peores crises económicas da historia contemporánea". "E os americanos; é dicir, o pobo americano?" -volverán retrucar acaso. "O pobo americano? Os americanos sempre foron moi infantiloides e non se decataron, en realidade, de onde se metían até que a guerra de Irak, primeiro, e a crise, logo, os viñeron despertar do sono. Así foron as cousas".Desde logo, como, sen dúbida, concordarán Vdes. -sempre moi amables lectores-, as medias verdades constitúen unha das fórmulas, un dos xeitos máis próximos de achegarnos á mentira. O que traducido significa, no caso do nazismo, pretender ignorar a complicidade que se estableceu entre determinados sectores da sociedade alemá da época co movemento dirixido por Hitler e compañía; como, igualmente traducido, significa agora mesmo ignorar a complicidade que se chegou a establecer entre determinados sectores da sociedade americana e a administración Bush Jr. Entre amplos sectores da sociedade americana, desde logo, pero tamén, e aí si que lle doe, entre determinados sectores da sociedade europea e o pensamento neocon do xa felizmente ex-presidente dos todopoderosos Usa.

Camiños de Europa
Por Antonio Piñeiro
.
A casualidade ten querido que no prazo dun mes teña tido a oportunidade de estar dúas veces en Roma. É máis, este mesmo artigo está escrito dende case ó pé do Castelo de Sant’Angelo, que foi mandado construír polo emperador Adriano e que logo serviu para que os Papas procuraran sosego cando as liortas co ‘populacho’ romano lle aconsellaban pór a mitra a bo recaudo.Se vostede andou algunha vez por estas rúas adoquinadas e a miúdo destartaladas, saberá que o lugar que estou referenciando está moi preto da praza de San Pedro, onde cada ano se dan citan millóns e millóns de turistas e peregrinos que acoden á chamada da fe ó Vaticano.Pois ben, mesmo no inicio do corredor porticado que tan singular configuración lle dá á -se cadra- máis famosa praza do mundo, atópase unha oficina baixo un cartel que reza ‘Opera Romana Pellegrinaggi’, que non é, senón, a oficina de turismo do Vaticano e onde vostede poderá solicitar información sobre o Val do Limia ou Celanova, sobre a Ribeira Sacra ou sobre calquera outra comarca galega que teña relación con algún dos recoñecidos camiños de Santiago.
***
E isto é por mor dun proxecto europeo que se denomina ‘Camiños de Europa’ e no que a oficina turística do Vaticano está tan implicada que proximamente abrirá oficina propia nun recoñecido edificio do casco antigo de Santiago. Un proxecto cuxo obxectivo final pretende xunguir turisticamente os tres grandes centros de peregrinación do cristianismo, como son Santiago de Compostela, Roma e Xerusalén.Para levar a cabo isto, que conta co apoio da Unión Europea, da Unesco e, por suposto, do propio goberno italiano, o pasado xoves asinaron un protocolo nunha sala que había trinta anos que non se abría ó público e que está situada no pazo anexo a unha das igrexas máis importantes de Roma, como é San Juan de Letrán, en cuxo conxunto se conservan as denominadas ‘escaleiras santas’, pois por elas disque subiu Jesucristo cando se presentou perante Pilatos denantes de ser crucificado. A sala conta cun simbolismo polo que hoxe, en España, estaría condenada ó esquecemento, pois, segundo nos informaron, alí foi onde Mussolinni e o Papa Pío XI asinaron o tratado de Letrán, polo que Italia recoñecía a soberanía do Estado do Vaticano.Dito isto, a que non imaxina, querido lector, quén faltaba na sinatura do proxecto anteriormente mencionado? Xusto: A Xunta de Galicia e o Concello de Santiago.
domingo, janeiro 11, 2009


segunda-feira, dezembro 29, 2008

quarta-feira, dezembro 24, 2008

A Europa do "buen rollito".
O Channel 4 da TV británica escolle a Ahmadinejad como "alternativa á mensaxe de Nadal".
Mahmoud Ahmadinejad, presidente da República islámica de Irán, será a "alternativa á mensaxe de Nadal" do Channel 4 da TV británica. Dorothy Byrne, directora da sección de noticias de actualidade do Channel 4, comunicou esta decisión e afirmou: "estamos a ofrecer aos nosos televidentes a opción de coñecer unha visión alternativa do mundo". Esta "visión alternativa" do mundo é a que se expresa con intencións similares ás do antisemitismo máis virulento. Tamén é unha visión alternativa do mundo que está en contra dos gais e das lesbianas, dos cuministas e socialistas, da clase obreira, e que é profundamente anti liberal, anti democrática, anti secular e anti feminista. É unha mostra máis da crecente aceptación sen tapuxos do antisemitismo entre algúns sectores da esquerda europea que se autodefine como antirracista así como entre a opinión pública de Gran Bretaña, que considera factible a posibilidade de que Channel 4 convide a este home para tan prestixioso e importante espazo informativo.
terça-feira, dezembro 23, 2008
sábado, dezembro 20, 2008
Os Estados Unidos de Europa, reinventados
Por Pasqual Maragall i Mira
Hai 25 anos, en decembro de 1983, o xornal francés Le Monde publicou unha entrevista co historiador Fernand Braudel sobre a identidade europea. Levaba por título Il faut réinventer les Etats-Unis d'Europe. España aínda tardaría tres anos en ingresar na Unión, entón composta por dez Estados membros: Alemaña, Bélxica, Dinamarca, Francia, Irlanda, Italia, Luxemburgo, Países Baixos, Reino Unido e Grecia. Eu levaba un ano de alcalde e miraba cara a Europa coas mesmas esperanzas que Braudel evocaba. O meu amigo norteamericano residente en Brasil, Norman Gall, á fronte hoxe da Fundación Braudel, e casado cunha catalá, ségueme informando por Internet aínda hoxe do que polo mundo sucede. Gall, como o propio Braudel, é un dos poucos humanistas globais que non fan simplemente o ridículo, senón que, como dicimos en catalán, hi toquen: que entenden de que vai a cousa. Braudel en 1983 explicaba a identidade europea desde a cultura europea, entendida como unha e plural, como feito compartido. O exemplificaba dicindo que un francés situado en Italia, Rusia, Polonia ou Alemaña, non sente estranxeiro; que as sensacións experimentadas son recoñecibles e con referentes histórico-culturais comúns. A diferenza do que lle ocorrería en países como a India ou China, onde te sentes desorientado, distinto de verdade. Cada país europeo representa unha Europa particular, dicía Braudel. Naquel momento describía a Unión como unicamente económica, e por tanto moi beneficiosa, fundamental, pero non aínda a Europa unida que el, eu e sen dúbida moita xente soñamos. A Europa unida e popular (do pobo) necesitaba unha base onde desenvolverse. Era preciso que as súas xentes vivisen e circulasen libres polo continente. Para iso, concluía na súa reflexión, para construír a Europa cultural e cidadá, facían falta varias cousas: unha estrutura política, un Goberno Europeo, un Parlamento Europeo con maiores poderes e unha defensa europea común. Xa entón dicía que un país europeo só non podía facer fronte aos retos que se lle presentaban. Facía falta reinventar os Estados Unidos de Europa. Que pasou desde entón, onde estamos, cara a onde imos como Europa? A Unión Europea formámola 27 Estados membro e aínda aspiran a entrar máis países europeos. Temos un Parlamento Europeo e institucións comunitarias que representan, respectivamente, aos cidadáns e aos Estados membro. Temos un Mercado Único e unha Unión Económica e Monetaria, coa adopción en 2002 do euro como moeda única, realidade consolidada xa hoxe. Temos moeda, bandeira e un himno, a Novena sinfonía de Beethoven, cuxa letra, de Schiller, traduciu o meu avó Joan Maragall ao catalán: Joia que ets dels cels guspira / procreada dalt do cel. Temos a libre circulación. Temos mesmo un Comité das Rexións, que me honrei en presidir durante dous anos e vicepresidir outros dous. Que máis fai falta para ser realmente os Estados Unidos de Europa? Quizais unha selección nacional europea de fútbol, que podería gañar mesmo a Brasil (sobre todo se nos deixasen pór a Messi no equipo, aínda que con Henry e algún outro dos seus compañeiros teriamos bastante). Tentamos establecer unha Constitución, pero as dificultades propias de ser tantos e tan distintos á hora de pornos de acordo frustrárona, levándonos ao Tratado de Lisboa. A pesar do non irlandés, de momento. Son grandes e notables éxitos comúns. Pero seguimos lonxe dos Estados Unidos de Europa que Braudel defendía 25 anos atrás. Hai un ano un mandato do Consello Europeo, encargou un informe sobre o rumbo e os obxectivos da Unión de cara ao horizonte dos anos 2020 a 2030 a un Consello de Sabios ou grupo de reflexión sobre o futuro, formado por personalidades de recoñecido prestixio político e académico e presidido por Felipe González. O informe debe estar listo en xuño de 2010 (aínda que Felipe xa anunciou que tentará que sexa antes), pero o mandato citado especifica que o grupo non deberá abordar cuestións institucionais, senón traballar no marco que establece o novo Tratado de Lisboa. 2010, 2020, 2030... Europa é complexa e por iso lenta. O mundo non vai ao mesmo ritmo. O mundo vai rápido, os ritmos económicos esixen respostas inmediatas. Os conflitos internacionais e as súas vítimas non poden esperar máis. Como subliñaba Lluís Bassets hai uns días, cada Goberno se volveu cara ao seu Estado. A Alemaña de Merkel parece paralizada a nivel europeo polos seus problemas internos. Se o país do himno non está polo labor, xa me dirán. Quizais haxa tamén un problema de liderado, no mundo e en Europa. Sanguinetti publicaba, tamén neste xornal, un artigo nese sentido. Falta un liderado ao servizo dunha idea, a idea da Europa Común, onde os cidadáns, recuperando a Braudel, sexamos libres e iguais, cada cal co seu acento e as súas manifestacións culturais, irmás e distintas. Cara a esta dirección remaba o plan de Bolonia para conseguir un espazo europeo de educación superior único e homologable, con universitarios e despois profesionais europeos de verdade, circulando e exercendo libremente por toda Europa. Animo aos nosos líderes e pensadores a que aceleren o ritmo da construción europea. A Felipe e o seu grupo de reflexión a que non espere a 2010, a que levante a bandeira europea ben alta e propoña medidas de presente. A crise pode ser unha moi boa oportunidade. Recentemente adherinme, xunto ao mesmo Felipe González, Prodi, Santer e outros destacados líderes europeos, a unha declaración promovida por unha asociación da que formo parte, Nôtre Europe, fundada polo meu mestre europeo, Jacques Delors. Titúlase Face à a crise, un besoin d'Europe. Nela apélase á necesidade de máis Europa para afrontar a crise económica. Ao final da declaración propomos que para as próximas eleccións ao Parlamento Europeo (xuño de 2009) cada familia política europea presente un candidato a presidente da Comisión Europea, e que estes candidatos debatan entre si, ofrecendo directamente aos cidadáns europeos a oportunidade de coñecer as súas visións e ideas e dando moita máis visibilidade e proximidade aos que nos representan en Europa. Sería un paso máis. Decisivo.
domingo, dezembro 14, 2008
Europa tras o "ciclón Sarkozy" Por Mateo Madridejos, xornalista e historiador
El Periódico de Catalunya - 13.12.08
O presidente de Francia, Nicolas Sarkozy, non tivo un camiño de rosas no seu semestre como líder da Unión Europea (UE), pois o seu mandato comezou co inesperado desafío dos irlandeses, que o 12 de xuño votaran contra o tratado de Lisboa, e conclúe no medio das disputas sobre as receitas financeiras, o cambio apresurado das alianzas tradicionais -de Berlín a Londres- e as turbulencias da pavorosa crise económica. A locomotora franco-alemá, que debía tirar do tren comunitario cara a metas máis ambiciosas, está en vía morta neste período de controversia e incerteza. A vella aspiración francesa dun Goberno europeo capaz de contrarrestar os rigores antiinflacionistas do Banco Central Europeo, imbuído de espírito alemán, estase apolillando nalgún arcón do Elíseo. Co seu voluntarismo desenfreado e os seus hechuras napoleónicas, Sarkozy soliviantó á cancillera alemá, Angela Merkel, máis serena e previsible, que sentiu incómoda e non compartiu as présas nin as iniciativas extemporáneas. Os alemáns non ocultaron o seu desdén polo estilo improvisado e populista de Sarkozy, até o punto de que o circunspecto Frankfurter Allgemeine Zeitung considerouno "un bombeiro exemplar, pero non un arquitecto". Coa guerra lóstrego de Xeorxia, Sarkozy liquidou en só tres días todos os usos da UE, tan paciente e laboriosamente construídos, ao negociar en solitario e sen mandato un acordo con Moscova. En Berlín rechinaron todas as engrenaxes da añeja doutrina da Drag nach Osten (Marcha cara ao Leste), agora revitalizada no medio do barullo e o resquemor que orixinan a utilización dos hidrocarburos rusos como unha peza crave para a subministración energé- tico e a nova arquitectura da seguridade europea. Se un ministro francés describiu a Estados Unidos como a "hiperpotencia", os norteamericanos devolveron o cumprido considerando a Sarkozy un "hiperpresidente" que o mesmo halaga os oídos dos senadores de Washington, ao radicalizar o discurso contra Irán ou acabar coa herejía francesa no seo da OTAN, que se declara en sintonía co presidente Bush para arrincar a este, tamén en nome de Europa, a convocatoria dun cume do G-20 ampliado para disparar a primeira salva contra a recesión, pero que resultou ser un modesto petardo en forma dun estraño comunicado encomiástico das institucións responsables do naufraxio.
NO MEDIO da borrasca financeira, a confusión foi total. O globalizador converteuse ao máis rancio nacionalismo. Tras exaltar na súa campaña electoral os valores do traballo, o mérito e o risco, con acentos inequivocamente neoliberais, Sarkozy entoou un réquiem anticipado polo capitalismo sen freo, asimilado pola esquerda francesa co ?anglosaxón?. Logo denigró ?a ditadura do mercado? e creou un fondo de investimento para protexer ás empresas dos depredadores estranxeiros. Pierre Moscovici asegurou con sorna que "Sarkozy non é un socialista", despois de que este preguntásese: "Convertinme en socialista?", e respondese ambigua e retóricamente: "Quizais". Cando se fixo evidente que non podía contar con Merkel, o presidente volveuse cara a Londres, sen apartarse da tradición intervencionista e sen recapacitar na contradición de concordar o futuro de Europa cun euroescéptico como Gordon Brown, adepto do librecambio e americanófilo reputado, que disuadiu a Tony Blair de ingresar na eurozona. O último episodio da guerrilla diplomática foi a reunión de Sarkozy con Brown e o presidente da Comisión Europea, José Manuel Barroso, na capital británica para preparar o cume de Bruxelas, unha afronta desdeñada por Berlín. Sarkozy pasou pola presidencia como un ciclón e fixo avanzar a causa dunha Europa unida, aínda que espertou temores de empresas incertas ou fráxiles cimentos sacudidos por unha estratexia aventurada. Os socios reaccionaron en orde dispersa ante os embates da crise, mediante receitas nacionais, máis a acción do presidente de quenda, guiada polo pragmatismo, ofreceu un anticipo do que Europa pode facer e representar se progresa cara á integración. ?Moita acción e pouca sustancia?, resumiu un diario alemán, quizá ofuscado ante unha ejecutoria que marcará un fito nos anais do europeísmo.
NUN NIVEL sen precedentes, a UE estivo en primeira liña, forzada na súa coherencia e as súas contradicións por un presidente eurófilo, volcánico, obsesionado polo telexornal das oito da tarde e paradoxalmente nacionalista. Sarkozy axitou os protocolos, xa que non as conciencias, desde que convocou un cume da zona euro en París (12 de outubro), á que por primeira vez agregouse Brown. "Xamais Europa foi gobernada con tanta forza", exclamou o luxemburgués Jean-Claude Juncker. Os problemas estruturais quedaron preteridos pola urxencia financeira, desde o tratado de Lisboa, coa súa precaria arquitectura institucional, á conveniente pero por agora inviable incorporación británica á eurozona. Os danos na alianza franco-alemá, con todo, ensombrecen a perspectiva agora que Europa queda en mans dos euroescépticos checos desde o 1 de xaneiro e Alemaña segue paralizada pola precampaña electoral. E resulta arduo adiviñar os efectos a longo prazo do furacán co ollo en París
quinta-feira, dezembro 11, 2008

Camilo Nogueira estivo en Bruxelas e presentou dous libros de contido explícito no título: Europa, o continente pensado e Galiza na Unión. A porta atlántica . O acto tivo lugar na libraría Orfeu, que rexenta un portugués consciente da súa galeguidade, Joaquim Pinto da Silva. Da galeguidade común falouse moito, con rico fraseado entre o Nogueira e un asistente á presentación, nado en Mozambique e criado no Algarve. A galeguidade é carácter que atinxe catro continentes. Galicia non é unha rexión perdida na constelación dos entes menores europeos. Ficou claro. Mais houbo outra parte do discurso que produciu forte impacto na Orfeu: sobre os límites da Europa. Polonia e a República Checa, permitindo a ameaza americana dos mísiles contra Rusia, deben manterse na Unión? Que fan na Unión países tan desorganizados coma a Bulgaria ou a Romanía? ¿Que inconveniente hai para os rusos se uniren ao resto dos europeos? Nogueira di que andando o Vello Continente un percibe o algo especial que nos asemella e une, mesmo cos rusos. Entón veu a pregunta sobre a adhesión da Turquía. Iso -respondeu o ex deputado- é un empeño inglés, para atrasar ao máximo a unión política da Europa. Inglaterra só pensa en Europa como zona de libre mercado. Certo, comentan uns asistentes. De Gaulle non quería aos ingleses connosco, polos soños imperiais deles. Quizais agora, cando o brillo da libra amortece por culpa do dólar murcho, seu curmán, comecen a ver mellor o euro e admitan pór límite -europeo- á Europa.
quarta-feira, dezembro 03, 2008
A UE e o difícil problema do equilibrio
Por Guillaume Borrione
A próxima semana, a Unión Europea debaterá, nunha reunión dos Ministros de Asuntos Exteriores, un documento interno que actualiza os plans da Unión para impulsar a firma dun acordo israelo-palestino en 2009. Este documento preve, entre outras cousas, que Xerusalén sexa a "futura capital de dous Estados" e pide aumentar as presións sobre o estado hebreo para abrir de novo as institucións palestinas en Xerusalén, en particular, a Casa do Leste (Orient House), que servía antes de Cuartel xeral á Autoridade Palestina. Este documento foi redactado polo Ministerio francés de Asuntos Exteriores, posto que Francia ocupa actualmente a Presidencia da UE. Israel está preocupada por este texto e fai todo o posible para que varios elementos sexan modificados antes da reunión dos Ministros da próxima semana. Estas propostas van probablemente a causar un conflito co futuro Goberno israelí, dirixido ou por Tzipi Livni ou por Biniamin Netanyahu, tras a súa elección en febreiro de 2009. A UE debe, segundo o documento, fomentar a nova administración americana, a de Barack Obama, a comprometerse activamente nos debates israelo-palestinos. En canto á comunidade internacional, o texto exhorta a seguir moi de cerca a aplicación da primeira etapa da "Folla de ruta para a paz", que require que Israel "conxele as construcións das colonias", retire "os postos de control de estradas de Cisxordania", e que a Autoridade Palestina "combata o terror". Segundo este documento, os problemas no centro do conflito son "as fronteiras, a seguridade, Xerusalén, e os refuxiados". Respecto diso, propón varios grandes eixos. "Un punto crave para a construción do Estado palestino é a Resolución do estatuto de Xerusalén como futura capital de dous Estados", precisa. Así pois, "a UE traballará activamente na reapertura das institucións palestinas, o que inclúe a Casa do Leste" (Orient House). A Casa do Leste, que servía antes como Ministerio de Asuntos Exteriores da Autoridade Palestina, foi pechada en agosto de 2001 despois do atentado no restaurante Sbarro en Xerusalén. Desde entón, os sucesivos Gobernos de Israel negáronse a abrilo de novo, a partir do principio que se trata do símbolo das pretensións palestinas de soberanía sobre Xerusalén-Este. Polo que se refire á seguridade, o documento expresa a vontade da UE de desempeñar un rol máis importante nos acordos israelo-palestinos sobre a seguridade. A UE desexa enviar policías, soldados e civís para axudar a implicar ás forzas de seguridade palestinas ou para supervisar a posta a punto dun acordo dotado cun estatuto final sobre este punto. Unha solución "equitativa, xusta, realista, e de común acordo entre as partes", sobre o problema dos "refuxiados palestinos". O documento indica que a UE quere axudar a establecer e impulsar un mecanismo internacional destinado a compensar e rehabilitar aos "refuxiados palestinos". O documento rende homenaxe á Autoridade Palestina "por mellorar en gran parte a seguridade en Cisxordania". A UE conclúe que Israel debería "transferir o control dunha ampla parte deste territorio", -Cisxordania-, á seguridade palestina. "Durante o próximo período, a presenza da seguridade palestina debe estenderse máis aló das cidades", suxire respecto diso. Así pois, este texto expresa as expectativas da UE, que espera "o cesamento completo de todas as actividades de colonización, o que inclúe o aumento de poboación, en Xerusalén-Este en particular. A UE seguirá enviando mensaxes claras a Israel e examinando medios prácticos para exercer máis influencia sobre estes problemas". Unha iniciativa europea revelada no mesmo momento no que a axencia gobernamental siria "Sa" informaba de que Claude Guéant, Secretario Xeral do Elíseo, e Jean-David Levitte, o principal conselleiro diplomático do Presidente Sarkozy, viaxaran a Damasco o pasado domingo 30 de novembro como representantes da UE no marco da Presidencia francesa. Nesta reunión, debaterían a "cooperación francosiria" e a "situación en Oriente Medio" con Bashar el-Assad. O Presidente sirio encomiou "os esforzos feitos por Francia polos países da rexión", esforzos destinados, en particular, "a atopar solucións aos distintos problemas". Tamén presionou a París e á UE para "facer o posible por suprimir o bloqueo imposto ao pobo palestino en Gaza que empeora a situación humanitaria" no territorio controlado polos terroristas islámicos do Hamás desde o verán 2007. Hai que recordar que, o bloqueo reforzouse de novo este luns 1 de decembro logo dos numerosos lanzamentos de mísiles desde a Franxa de Gaza durante o fin de semana, e isto, a pesar do cesamento do fogo concluído o pasado mes de xuño.
terça-feira, dezembro 02, 2008
Europa e a Memoria
"Noite e Néboa" é un imprescindible documental de Alain Resnais realizado en 1955 a partir de material cinematográfico e fotográfico incautado aos nazis. Con texto de Jean Cayrol (axudado na sombra por Chris Marker), música de Hanns Eisler e imaxe de Ghislain Cloquet e Sacha Vierny.
Este documental repasa con ironía, crudeza e, paradóxicamente, cunha grande delicadeza, as políticas de exterminio sistemático posto en marcha polo Terceiro Reich.
"Noite e Néboa" mostrou por primera vez o material que o exército nazi acumulou sobre o exterminio organizado, e unha das súas grandes virtudes é que puxo o dedo na chaga que ainda hoxe é controvertido: a responsabilidade colectiva, non só da sociedad alemá, senon de toda Europa e da humanidadw enteira, respecto ás atrocidades nazis. O título Nuit et Brouillard (Noite e Néboa) fai referencia ao Decreto Nacht und Nebel do 7 de decembro, asinado polo mariscal Wilhelm Keitel. Eis o Texto en español de Noite e Néboa
segunda-feira, dezembro 01, 2008
Europa, parque temático
Por José Ignacio Torreblanca
"Cremos que no ano 2025, Europa terá feito escasos progresos á hora de lograr ser un actor cohesionado, integrado e influínte, capaz de empregar de forma autónoma un amplo rango de instrumentos políticos, económicos e militares en apoio dos seus intereses e valores". Ésta é a visión do futuro de Europa plasmada no informe do Consello Nacional de Intelixencia estadounidense, feito público recentemente. Á CIA púidoselle pasar por alto o colapso da Unión Soviética, non andou moi fina en tempos da invasión de Kuwait e tampouco é que fiase moi fino na recente guerra entre Rusia e Xeorxia. Iso si, o declive europeo non lles vai pillar desprevidos. Unha de dúas: ou a CIA tivo un fogonazo de clarividencia ou os europeos disimulamos moi mal. Xulguen vostedes. Pero non é só a CIA quen pensa así, senón tamén o resto do mundo. Recentemente, a Fundación Bertelsmann fixo unha enquisa a 8.999 cidadáns de nove países: Alemaña, Brasil, China, Estados Unidos, Francia, India, Xapón, Reino Unido e Rusia. Nunha das preguntas, os enquisados tiñan que responder que países crían que ían ser potencias mundiais no ano 2020. A resposta foi para ruborizarse: só o 9% dos indios, o 10% dos brasileiros, o 13% dos rusos, o 20% dos xaponeses, o 25% dos estadounidenses ou o 29% dos chineses crían que Europa ía ser un actor global en 2020.
Raro acordo respecto de Europa, pero tamén, loxicamente, respecto de China en sentido inverso, xa que todo o mundo descontaba que China si sería unha potencia en 2020. Non é un segredo que China tamén percibiu a debilidade que emana da división europea e que, como veñen facendo os rusos desde algún tempo, está a comezar a collerlle o gusto a isto de observar aos europeos pelexarse entre eles por ver quen dá máis a cambio de menos. Esta semana pasada, China tomou a decisión de cancelar o cume UE-Chinesa, de importancia estratéxica para Europa nun momento de aguda crise económica. Pequín alegou que a reunión de Nicolas Sarkozy co Dalai Lama é unha ofensa maiúscula á súa soberanía. Con todo, a decisión chinesa non só é sorprendente, senón absurda. En primeiro lugar, Sarkozy estaba convidado a unha reunión en Varsovia con premios Nobel da Paz, o que obviamente inclúe ao Dalai Lama que, por certo, é o líder mundial mellor valorado. En segundo lugar, ningún país europeo apoia outra cousa que un diálogo entre o Dalai Lama e as autoridades chinesas que leve á concesión dun réxime de autonomía para Tíbet, todo iso nun marco de renuncia expresa á violencia (en realidade, nin sequera o Dalai Lama reclama xa a independencia de Tíbet). Peor aínda, a decisión chinesa produciuse xusto uns días despois de que o Goberno británico anunciase publicamente o cambio da súa posición histórica sobre Tíbet, recoñecendo a pertenza deste territorio a China.
Un cambio de 180 graos, a cambio de nada, gratis total. Unha vez máis, Pequín pon de manifesto que lle encanta ensinar os dentes a quen pode, non a quen quere, porque Bush tamén recibe ao Dalai Lama e, con todo, China non adopta represalia algunha contra Washington. Segundo as estimacións da consultora Goldman Sachs, a economía chinesa alcanzará á alemá en 2010 e á xaponesa en 2015 (de feito, xa alcanzou á italiana, francesa e británica). A cousa cambia cando consideramos a Europa no seu conxunto, xa que entón China non estaría en condicións de igualar economicamente á UE, nin a Estados Unidos, até o ano 2035. Non hai que ser moi perspicaz para ver que EE UU ten aínda por diante máis de 25 anos para tentar influír sobre China mentres que Europa carece de marxe en tanto non actúe unida. 2020-2025 é o horizonte analítico que se expuxo o Grupo de Reflexión sobre o futuro da UE que lidera Felipe González. O Grupo terá que presentar as súas conclusións durante a presidencia española da UE, no primeiro semestre do ano 2010. O primeiro que debería exporse o Grupo e á súa vez trasladar á opinión pública europea é unha pregunta moi simple: quere vostede que Europa sexa relevante no mundo de 2020? Ou se conforma con ser un parque temático da diversidade cultural e o gasto social para o resto do mundo?
El País - 01.12.08
sábado, novembro 22, 2008