Mostrar mensagens com a etiqueta pg-v. Mostrar todas as mensagens
Mostrar mensagens com a etiqueta pg-v. Mostrar todas as mensagens

sexta-feira, dezembro 22, 2006


Que os blues nos sexan propicios
Feliz 2007
Pedro

sábado, maio 20, 2006


GALIZA E A UNIÓN EUROPEA

Galiza é Europa. Con todas as consecuencias. Esta evidente obviedade non está totalmente asumida por completo por unha parte do BNG no limiar do terceiro milenio. O mellor exemplo témolo no pasado referendo de ratificación no estado español da Constitución europea, e a toma de posición ao respecto que o BNG adoptou, toma de posición que deixou claro, que para unha parte do nacionalismo galego pesan máis caducas teorías de catecismo de liberación terceiromundista que reflexións serias sobre o que Europa pode comportar coma oportunidade aberta para unha nación como a galega. Mais Galiza non só é Europa pola súa evidente ubicación xeográfica. Desde o nacemento do Camiño de Santiago, auténtico espiñazo e columna vertebral de Europa, camiño que alén da súa concepción inicialmente relixiosa, representou un feito fulcral vertebrador das europas, aí estaba xa Galiza como protagonista en primeira persoa da historia continental. Porque a pesar da nosa condición periférica en canto xeografía, o noso pais forma parte desde hai séculos do cerne e corazón da vella Europa.

Pero que é Europa e o europeo?

Falar de Europa no 2006, é referirse ás nosas cousas máis cotiáns. Desde as pequenas palabras do día a día como poden ser a dupla porta dos elevadores ou a Lei Bossman no deporte profesional, ate as grandes palabras da historia. Porque europeo é a democracia e o fascismo, o comunismo e o colonialismo, o anticolonialismo e as reivindicacións sociais, a revolución industrial e a conciencia ecoloxista... Porque Europa non é unha caprichosa orientación política senón unha opción case xa vital, máis aínda, para nós os europeos non hai unha formulación alternativa a Europa, non hai outro camiño que o camiño europeo e mentres non interioricemos isto teremos grandes dificultades para avanzar.

Mais o proceso de construción europea non foi nin será doado. Superar séculos de enfrontamentos habitualmente resoltos pola vía militar non son os mellores alicerces sobre os que construír. A pesar disto, a unidade política de Europa é un camiño sen retorno, pola propia competitividade no escenario internacional dos diferentes estados que a conforman. Nun mundo no que o mercado é quen dita o guión, a unidade política de Europa é unha cuestión de supervivencia fronte a un mundo salvaxemente competitivo e unipolar. Facer que non sexan só motivacións económicas as que impulsen o motor da unidade europea, é sobre todo tarefa e responsabilidade das esquerdas europeas, tamén da esquerda nacionalista galega. Mais a esquerda europea do século XXI perdeu na última década o poder en moitos estados do vello continente a prol dunha dereita que axita as súas bandeiras reticentes cando non abertamente hostiles á construción europea e á súa política social, unha dereita que define a súa identidade ideolóxica no marco da máis estrita mundialización neoliberal. A esquerda europea, aínda que xa liberada afortunadamente da lousa do “socialismo real”, non acaba de atopar o seu camiño e da en moitas ocasións a sensación de ser incapaz de propor alternativas políticas novidosas e cribles fronte aos gobernos conservadores que rexen en moitos estados europeos, de traducir o descontento social en alternativas. As esquerdas europeas dúbidan de si mesmas, do seu cometido histórico, das súas capacidades. Esta crise da socialdemocracia europea e a que temos que afrontar, e afrontala acrescentando e afondando no europeísmo coma motor e vínculo esencial para acadar a credibilidade na sociedade europea do século XXI. Non é concebíbel no 2006 unha esquerda europea que pretenda ser alternativa e útil á cidadanía que non milite no máis entusiasta europeismo.
Porque os espazos xeopolíticos sobre os que vai pivotar a política mundial cando menos no presente século fican xa ben definidos. Por unha banda os Estados Unidos coa suma interesada mais a efectos económicos de enormes proporcións de Canada e México. China na que todas as súas cifras macroeconómicas son astronómicas, co seu disciplinado mercado de traballo e o seu perfeccionado aparello político-militar represivo ao servizo dunha expansión económica da que só encetamos a ver seu comezo. India, país que de vagar, pola porta de atrás entrou xa en todas as quinielas das potencias do século e, a Unión Europea. A comezos do século XX a revolución soviética e o nacemento da URSS, supuxeron a expectativa dunha revolución internacional a pesar da súa orixe europea, logo dúas guerras mundiais, auténticas guerras civís europeas, remodelaron o mundo. Como consecuencia dun século marcado polo enfrontamento fratricida entre europeos, nace no ano 1959 a Unión Europea como un ente que en pouco tempo amosou a súa gran capacidade de transformación e evolución, dende aquela primixenia CECA, logo CEE, posteriormente CE e agora xa Unión Europea e que ten demostrado na súa curta pero intensa historia, capacidade dabondo para afrontar situacións difíciles. Fronte a visión multipolar que representa a UE, hoxe os EE UU emprenderon a tarefa de debuxar unha nova orde mundial total, na que só unha Europa unida é garante de equilibrio, fronte a un mundo perigosamente unipolar, Europa debe representar o equilibrio multipolar. Porque debemos ser conscientes de que o rumo que marca a UE muda radicalmente as circuntancias e condicións da batalla política pola democracia, a liberdade e o desenvolvimento económico e social en todo o planeta. Eis a nosa gran responsabilidade como galegos e europeos da que non podemos nin debemos dimitir.
No tempo da mundialización, a Unión Europea, con perto de 500 millóns de habitantes, é potencialmente capaz polo seu potencial económico, cultural, científico, tecnolóxico e sobre todo pola súa tradición democrática, de establecer e defender por sí mesma unha sociedade aberta ao mundo e unha política social e territorial non sometida ás suicidas políticas ultraliberales dos EE.UU. Mais non podemos negar que Europa atravesa tempos de crise, tamén e principalmente de crise de identidade. Quizais unha das causas foi a de afrontar a ampliación sen ter en conta a necesidade primeira da profundización, consolidar primeiro antes de seguir avanzando. Para saír do estancamento no que nós topamos non podemos permitir que Europa reduza ás súas ambicións e se limite a un proxecto económico máis ou menos ambicioso, se Europa non ten máis ambición que a do mercado, se os Estados membros non ven na adhesión outra cousa que o acceso a vantaxes económicas, entón o noso proxecto de unión política de Europa fracasaría. A esperanza é que historicamente, na súa curta pero intensa vida, Europa sempre fixo das crises unha plataforma para dar un novo salto, seguro que este paréntese non será a excepción.
Por que Esquerda Nacionalista entende que a Unión Europea significa unha oportunidade para unha nación como a nosa?
Porque a Unión Europea supera por definición o carácter omnipotente dos Estados, transforma as soberanías absolutas dos mesmos en soberanías compartidas, camiña en contra da concepción dominante ate agora do Estado-nación uniforme, e achega unha oportunidade histórica para as aspiracións das nacións sen Estado como é o noso caso. Porque a autodeterminación das nacións xa non pode ser combatida no seo da Unión Europea co argumentario tradicional da separación. Porque mesmo se Galiza se reivindicase como un Estado, nas mesmas condicións que Dinamarca, que Portugal, que Luxemburgo ou que Holanda, isto non significaría o arredamento, senón o pleno autogoberno dentro dunha Unión Europea confederal sen fronteiras interiores. Alí onde dominaba a uniformidade como garante do poder do Estado, a Unión Europea establece a diversidade nacional, política, cultural e lingüística. “Unida na diversidade” reza a divisa da UE. En definitiva, para unha nación como é o caso da nosa, nun proceso de reconstrución no que ten que confrontar os seus intereses cun estado español remiso ou abertamente hostil ao pleno recoñecemento da nosa condición nacional, a vía de Europa é unha oportunidade histórica para afondar, para poder incluso bordear obstáculos. Canto máis europeos sexamos, menos españois seremos. A maior contribución das nacións europeas ao proceso europeo de integración é a súa diversidade e precisamente a súa riqueza cultural. As rexións europeas corrixen o déficit democrático dos mecanismos institucionais europeos e achegan moito máis aos cidadáns ás estruturas de poder e de toma de decisións Recentemente o Consello de Europa pronunciouse abertamente a prol do recoñecemento explícito das diferentes realidades nacionais dentro dos diferentes estados europeos. No documento denominado “O concepto de nación” o Consello de Europa recomenda aos 46 países membros que reforcen o recoñecementos dos lazos de cada cidadán coa súa cultura e a súa identidade como membros dunha nación. independentemente do estado no que vivan. A Constitución Europea, agora mesmo nun receso de análise e reflexión derivado dos non de Francia e Holanda, significa un chanzo máis no irreversíbel proceso de unidade política europea. A vitoria do "non" no referendo francés sobre a Constitución europea e a sucesiva no referendo holandés non son certamente un incidente menor, reclaman de todas as esquerdas europeas de matriz socialista un exame crítico das nosas responsabilidades nunha derrota que non é só francesa ou holandesa, é un fracaso colectivo de todas as esquerdas europeas.
Conclusión.

No espazo de medio século, a Unión Europea contribuíu a propagar a democracia, o Estado de dereito, os avances sociais e a prosperidade económica continental, tras dous mil cincocentos anos dunha historia marcada polo odio entre nacións, relixións e ideoloxías. A Unión Europea ten a consistencia política e económica precisa para manter e desenvolver os valores fundamentais que a definen. Falta avanzar no afortalamento da vontade política colectiva que o faga posíbel. Dos partidos políticos europeos, das organizacións sociais continentais depende. Non hai outro camiño racional e praticábel para a Unión. A permanencia na incerteza e na confusión non sería perdoada pola sociedade europea. É demasiado precioso o legado deixado ate hoxe pola Unión, legado do que resulta unha revolución histórica institucional sen equivalente no longo proceso de creación secular das institucións estatais en todo o planeta. Será de certo tarefa dos historiadores xulgar a impotencia ou a valentía da socialdemocracia europea para atopar respostas e solucións á cuestión europea, xulgado será coma un dos os nosos maiores fracasos ou dos nosos maiores acertos. Non podemos permitirnos o luxo de equivocarnos, necesitamos unha nova Unión Europea para este novo século. E unha nova esquerda europea capaz de rexeitar os chamados do populismo e do proteccionismo chovinista que abren a vía ás dereitas euroescépticas por toda Europa. Esquerda Nacionalista, como partido socialista galego reivindica máis unha vez a súa profunda convicción europeísta e asume o ilusiónante reto de contribuír desde a Fisterra das europas á construción dunha esquerda europea que afronte a ilusiónante responsabilidade na tarefa de dar respostas e solucións aos retos que a cidadanía europea ten plantexados no 2006. Acadar que a Unión Europea non sexa só un mercado común económico será sen dúbida un dos principais. Esquerda Nacionalista reivindica o obxectivo do pleno recoñecemento de Galiza como estado soberano no seu da Unión Europea.
Texto do Relatorio aprobado na V Asemblea Nacional de Esquerda Nacionalista

quinta-feira, junho 09, 2005


EUROPA, SEN PRÉSAS, PERO CON PAUSAS.
Por Pedro Gómez-Valadés

Ninguén dixo nunca que o proceso de construción europea fora doado. Superar séculos de enfrontamentos habitualmente resoltos pola vía militar non son precisamente os mellores alicerces sobre os que construír. Ou quizais si. A unidade política de Europa é un camiño sen retorno, nos albores deste terceiro milenio, debúxanse moi claros os espazos xeopolíticos sobre os que vai pivotar a política mundial cando menos no presente século. Estados Unidos coa suma interesada mais a efectos económicos de enormes proporcións de Canada e México. (Efectivamente os tres xogadores non van xogar no mesmo lugar do campo mais si no mesmo equipo). China, sempre China. A China na que todas as súas cifras son astronómicas, China co seu disciplinado mercado de traballo e o seu perfeccionado aparello político-militar represivo ao servizo dunha expansión económica da que só encetamos a ver seu comezo. India, país que de vagar, pola porta de atrás entrou xa en todas as quinielas das potencias do século e, a Unión Europea.

É evidente que os golpes que a Constitución europea ven de sufrir, contundentes, por parte da cidadanía francesa e holandesa obrigan a facer uso daquela máxima do sempre sabio Antón Reixa que dicía algo así como: “Estamos en guerra, temos que reflexionar”. Claro que o acontecido non é un conflito bélico, mais o tremor que desde hai dúas semanas sacude os campos de Europa ben merece unha reflexión como a que Reixa pedía para situacións de forza maior. Na miña opinión na situación actual hai xa algunhas cousas bastante claras.

Ao meu ver, esta claro que o non maioritario de franceses e holandeses ao Tratado Constitucional europeo non ofrece unha alternativa. Votando “non”, non estaban a dar un si a ningunha outra opción. O batiburrillo no que desde a extrema dereita, o chauvinismo máis rancio, a extrema esquerda estupefaciente xuntaron forzas para gañar o pasado referendo francés, non ofrece obxectivamente ningunha alternativa real, posíbel. Xogos pirotécnico de palabras nuns casos, (Contra a Europa do capital, contra o neoliberalismos, etc...) e chamados nostálxicos á grandeur que foi e non volverá.

Na miña opinión, o medo ao fontaneiro polaco e a hipotética entrada de Turquía mobilizou tristemente máis que calquera outro argumento tirado do propio texto constitucional a debate. Lembro unha entrevista días antes do referendo holandés na que unha activista polo non afirmaba contundente e sen ningún rubor que a Constitución europea abriría as portas aos inmigrantes... O máis “chamativo” da entrevista era a cor da entrevistada que denotaba orixes moi pouco holandeses. Se non fose dramático sería case un mal chiste. A xenofobia, coas súas variantes máis ou menos vergoñentas, foi un dos piares da contestación anti-Tratado constitucional europeo.

Non é doado, lóxico e evidente, asumir que un dos efectos irreversíbeis e quizais un dos máis,(permítaseme a licenza poética), fermosos, da globalización ou da mundialización como prefiren denominala os franceses, é a mestizaxe de culturas, nacións e razas. Europa, berce de civilización non debe ser máis que exemplo de integración. Non será doado. Ninguén é tan inxenuo como para pensalo. Un exemplo practico do medo ao “outro”. Eu son un simple traballador que vive e traballa cada día sen saber se o seu patrón manterá aberta a empresa. E co aval que coido outorga a miña condición operaria, (non son artista nin funcionario), nunca fixen nin farei demagoxia co tan traído e levado affair das deslocalizacións. Asumo o risco e tamén sei que igual que a máquina de vapor non foi o final da clase traballadora, a deslocalización non vai ser máis que un pantasma mediático popular de éxito que confío perecedoiro.

É absurdo pensar que a Constitución europea favoreza ou promova a deslocalización (hai poucos meses foi aprobada unha directiva que obriga as empresas que deslocalicen a devolver as subvencións públicas recibidas) e por outra banda, eu que son de Vigo, pregúntome que sería da miña cidade se a deslocalización non trouxera a Citroën hai xa máis de trinta anos de Francia a este recuncho da Fisterra europea. A mudanza interesada de país por parte das empresas é un fenómeno que queirámolo ou non forma parte xa da vida económica mundial. Pero igual que non toda a industria francesa e alemana escolleu hai trinta anos o estado español para trasladar a súa produción, agora o fenómeno seguro que lonxe do titular escandaloso e rechamante non vai supor ningunha fuxida masiva de empresas a Polonia, Malta ou Chequia. Estou certo de que en poucos anos, unha vez estea consolidado o alongamento da Unión Europea xa ninguén falara do tema. Cando menos nos parámetros actuais.

Mais teño claro que o proceso terá unha severa pausa. Pero dar por morta á Constitución europea non deixa de ser a día de hoxe só un chamativo titular xornalístico. Nada máis. A sensatez, o sentidiño obrigan a abrir un tempo de reflexión do que estou seguro sairán solucións. De momento o democrático é proseguir co proceso de ratificación dos diferentes estados. Francia e Holanda son como países fundadores e tamén como potencias económicas, importantísimos, certo. Mais non esquezamos que ben pola vía parlamentar ou ben pola vía plebiscitaria estados da importancia de Alemaña e Italia deron xa un si ao presente Tratado. No estado español, guste ou non a algúns, o 80 por cento dos votantes referendamos positivamente o tratado. Interromper agora o proceso sería ademais dun precedente gravísimo, un feito case orwelliano. “Todos os estados de Europa son iguais, mais uns son máis iguais que outros...”

Tranquilidade, lembremos que este ente en continua transformación chamado primeiro CECA, logo CEE, logo CE e agora Unión Europea ten demostrado na súa curta pero intensa historia capacidade dabondo para resolver situacións difíciles. Tempo ao tempo. E sobre todo lembremos que tanto ou máis importante que para nós os europeos, a unidade e fortaleza de Europa, da que a súa primeira Constitución representa a pesar das súas eivas e carencias un chanzo formidábel, coa súa aposta e compromiso co Desenvolvemento sustentábel, coa Carta de Dereitos, co equilibrio Norte/Sur, coa resolución pacífica de conflitos,(lembremos que a Constitución europea recoñece a obriga de acatar as resolucións do Consello de Seguridade das Nacións Unidas) coa tolerancia, coa igualdade home/muller, coa liberdade de expresión... unha Europa unida é imprescindíbel coma a auga para miles de millóns de parias da Terra. Por eles, tranquilidade e a afrontar o futuro, que guste ou non guste, está aquí para quedarse.

sexta-feira, fevereiro 04, 2005



DEZ RAZÓNS PARA VOTAR SI Á CONSTITUCIÓN EUROPEA.
Por Pedro Gómez-Valadés


1.- Foi aprobado por vintecinco xefes de estado da Unión Europea, e supón un paso cara adiante na construción política de Europa. Coa futura Constitución a Unión reforza a súa lexitimidade democrática. O Tratado outorga por fin personalidade xurídica á Unión Europea e, en consecuencia, tamén neste sentido amplía a súa dimensión política no mundo. O cal ten que ter como consecuencia un avance claro no camiño do multilateralismo e que representará un maior equilibrio internacional e un contrapeso da asfixiante hexemonía norteamericana.

2.- Como Tratado constitucional significa un paso histórico na construción política europea tras os tratados de Roma, da Acta Única Europea, de Maastricht, e de Niza. A non aprobación da Constitución europea suporía un paso atrás de consecuencias imprevisíbeis. De entrada, a Unión seguiría sometida ao Tratado de Niza, tratado que no seu día foi amplamente criticado desde a esquerda europea. E paréceme claro que unha nova negociación entre os vintecinco estados da Unión, se produciría mais en clave nacional que europea, producindo un resultado previsibelmente inferior ao produto dos debates da Convención europea por moitas carencias que esta tivera.

3.- A U.E. gaña en lexitimidade democrática xa refórzanse os poderes do Parlamento Europeo, convertendo a codecisión Consello-Parlamento na regra habitual, á vez que reduce a unanimidade á excepción á regra Teñamos tamén en conta que a UE reforza os órganos máis xenuinamente europeos, como son a Comisión e o Parlamento, fronte ao Consello de Ministro que non deixa de ser a representación dos estados.

4.- Dáse valor xurídico vinculante á Carta de dereitos fundamentais, o cal representa sen dúbida unha mellora na protección dos dereitos fundamentais dentro da UE. Amplíanse as competencias europeas e con estas o poder de codecisión do Parlamento Europeo. Se progresa, especialmente, nas áreas de liberdades públicas, seguridade e xustiza.

5.- Tal e como afirma a resolución aprobada pola Confederación Europea de Sindicatos a futura Constitución, a pesar das súas carencias, a pesar de non avanzar sen dúbida todo o desexábel, recoñece dereitos de carácter social que en algúns estados membros non tiñan un tratamento claro e que supoñen unha substancial mellora na protección dos dereitos laborais das traballadoras e traballadores europeos..

6.- En relación ao contido cultural establécese máis un papel de coordinación que unha verdadeira política cultural europea. A Unión só ten por obxectivo fomentar a cooperación entre os Estados e, se é preciso, apoiar e complementar a acción destes no ámbito cultural. Isto resulta positivo cando se ten, como é o caso galego, competencias exclusivas derivadas do Estatuto de autonomía de Galiza.

7.- A UE gaña en capacidade de influencia no mundo. Non só crea a figura do Ministro de Asuntos Exteriores, tamén se crea un Servizo exterior e se reforza de maneira substancial as posibilidades da Política exterior e de seguridade. A nivel económico se establece a figura de Mister-Euro, figura que, actuará de feito como un ministro de economía europeo, e que representará a Unión perante instancias como o Banco Mundial, o Fondo Monetario Internacional ou o G-7 .

8.- A responsabilidade sobre o recoñecemento oficial do galego, contrariamente ao que se afirma desde algúns sectores, recae na lexislación española e na vontade do goberno español. Ao respecto a Constitución europea limítase a recoñecer como linguas oficiais da Unión aquelas que sexan oficiais nos estados membros. Xa que logo, o recoñecemento ou non do galego depende non da futura Constitución europea senón da Constitución española e da súa desexábel reforma. O día que o galego, o catalán e o vasco sexan recoñecidos como linguas españolas, isto é, como linguas oficiais do estado español, ao día seguinte en Bruxelas porán tradutores de galego, de vasco e de catalán.

9.- O Tratado outórganos, como nación, unha serie de dereitos, ao incorporar na Carta dos dereitos fundamentais o recoñecemento á diversidade de culturas e linguas de Europa. Afirmase que a Unión respectará a súa diversidade lingüística e cultural e velará pola súa conservación e o desenvolvemento como patrimonio cultural común europeo.

10.- Algunhas das principais aspiracións do nacionalismo galego como son a participación directa da Xunta nos órganos da Unión, capacidade para dirixirse directamente ao Tribunal de Xustiza da Unión Europea ou que Galiza sexa circunscrición electoral europea, dependen da normativa española e nada teñen que ver coa futura Constitución europea.

Pedro Gómez-Valadés

quinta-feira, dezembro 09, 2004


DO GALEGO E DA CONSTITUCIÓN EUROPEA.
Por Pedro Gómez-Valadés


Que representa para o noso idioma a entrada en vigor da Constitución europea? Muda en algo a situación ou o estatus do galego nas institucións comunitarias? Calquera reflexión ao respecto non pode pasar por alto un feito singular e altamente simbólico. Cando Camilo Nogueira, eurodeputado polo BNG na pasada lexislatura, empregou o idioma galego nas súas intervencións no Parlamento Europeo, demostrou así que é posíbel comunicarse e facerse entender en Europa facendo uso oral da nosa lingua; porque os tradutores e intérpretes non tiveron problema ningún, para trasladar as palabras do eurodeputado a outras linguas da Unión. Camilo Nogueira utilizou o galego no Parlamento Europeo como lingua de comunicación e como lingua de traballo. Evidentemente o noso obxectivo ten que ser acadar un recoñecemento “sen trampas” o máis amplo posíbel do noso idioma en Europa. Pero de xustiza é recoñecer o enxeño de Camilo Nogueira no Parlamento de Estrasburgo.

Mais falando de símbolos.

Non é fácil abstraerse do forte caracter simbólico que ten a lingua cando queremos abordar a situación en que fica o noso idioma no novo escenario europeo. Novo escenario que sen dúbida se nos abre coa desexábel e previsíbel aprobación do Tratado da Constitución europea. No presente debate “constitucional”, unha das cuestións máis ferintes a simple vista é o evidente agravio comparativo que supón que menos de 400.000 malteses vaian ter máis peso que case 3 millóns de galegofalantes. É evidente a inxustiza que isto representa. Mais fagamos un esforzo de obxectividade, esquezamos o que representa o noso idioma como bandeira de facto da nosa identidade, e deteñámonos un intre a reflexionar sobre o relativo peso, ao meu ver, que poida ter na actualidade, para unha lingua na situación da nosa, un estatus burocrático de oficialidade en Europa. Sen ir máis lonxe, aí temos o caso do gaélico. Ser unha das linguas oficiais de Irlanda non impediu a súa práctica desaparición como lingua de uso cotián. Mais unha vez, estamos ante unha cuestión cunha fortísima carga simbólica. Non nego por suposto a grande importancia dos símbolos; pero, entendo que o método correcto debe ser cando menos confrontalos coa crúa e fría realidade. O noso obxectivo na procura da normalidade, ten que ser conseguir que o idioma galego sexa un instrumento útil de comunicación no noso país. A constante sangría, a dramática perda de galegofalantes, a cada vez máis difícil reversibilidade na ruptura da transmisión familiar, son os datos a ter en conta. A efectiva e real oficialidade, entendida como normalidade, do galego na Galiza. Esta é a cuestión. O rotundo fracaso das políticas lingüísticas levadas até agora pola Xunta de Galiza, fan máis urxente se cabe precisar con nitidez os nosos obxectivos.

Mais cal é a situación das linguas na Unión Europea?

No Tratado constitucional e en relación aos contidos culturais establécese máis un papel de coordinación que unha verdadeira política cultural europea. A Unión só ten por obxectivo fomentar a cooperación entre os Estados e, se é preciso, apoiar e complementar as accións destes no ámbito cultural. Isto resulta positivo cando se ten, como é o caso galego, competencias exclusivas derivadas do Estatuto de autonomía de Galiza. Afirmase que a Unión respectará a súa diversidade lingüística e cultural e velará pola súa conservación e o seu desenvolvemento como patrimonio cultural común europeo.

Na Unión Europea recoñécense tres niveis de linguas. Un primeiro nivel de lingua, en que están todas as do Tratado en virtude do recoñecemento oficial de que son obxecto nos seus respectivos estados, linguas estas que poden ser empregadas por calquera cidadán para se dirixir ás institucións comunitarias, co conseguinte dereito a recibir resposta nesa mesma lingua -na Eurocámara e no Consello hai 20 linguas oficiais. Un segundo nivel de linguas correspondería ás que serven de vehículo cotián de comunicación nas sesións dos órganos da Unión. Son as coñecidas como linguas de traballo. As linguas de traballo máis habituais na Comisión son o inglés, o francés e o alemán, en detrimento das demais. E finalmente a Constitución europea incorpora un terceiro nivel lingüístico, que se refire aos idiomas aos que poderá ser oficialmente traducido o texto do Tratado, certamente con valor máis simbólico que real. O galego estaría situado neste terceiro nivel. Sendo realistas, o galego non pode aspirar a ser unha lingua de traballo. Mais é lexítimo pretender que sexa unha das linguas oficiais ou de Tratado No art. II.41.4 da Constitución europea dise que os cidadáns europeos teñen dereito a se dirixir ás institucións europeas na súa lingua e a recibir resposta nesa mesma lingua. Un cidadán galego, nun marco institucional como o europeo comprometido co respecto á igualdade e á diversidade lingüística, debería ter os mesmos dereitos que un cidadán de fala española, francesa, maltesa ou lituana. Sería un bo xeito de facer efectivo o principio de non discriminación por razón de lingua que proclama a propia Constitución europea no seu art. II.21.2. Chegados a este punto é obrigado indicar e reivindicar o recoñecemento do galego no conxunto do Estado español, o cal abriría o seu recoñecemento oficial en Europa. Ao respecto a Constitución europea limítase a recoñecer como linguas oficiais da Unión aquelas que sexan oficiais nos seus respectivos estados Así de simple, se da previsíbel reforma da Constitución española sae un recoñecemento oficial do galego, o vasco e o catalán, ao día seguinte en Bruxelas porían tradutores de galego, de vasco e de catalán. Trasladar o contencioso do pleno recoñecemento do noso idioma á Constitución europea é un demagóxico exercicio de manipulación interesada da realidade.

O Memorando presentado polo Estado español.

Forzado máis que posibelmente pola súa insuficiente maioría parlamentar, e xa que logo obrigado a gañar o maior consenso, tanto na vida doméstica española, como nas previas ao referendo de ratificación previsto para febreiro de 2005, o Goberno do Estado presentou o 13 de decembro de 2004 perante as autoridades comunitarias, un texto, chamado oficialmente Memorandum del Gobierno español. Solicitud de reconocimiento en la Unión Europea de todas las lenguas oficiales en España. Que aínda que insuficiente, pode representar un paso importante na procura dun recoñecemento real ao carácter plurilingüe do Estado español, e consecuentemente outorgaría ao idioma galego un maior rango lingüístico na Unión Europea. Na súa introdución e xustificación o devandito memorando afirma entre outras cousas: “A Constitución española, no seu artigo 3, recoñece así, que as linguas españolas distintas do castelán serán tamén oficiais nas respectivas Comunidades Autónomas de acordo cos seus Estatutos.

Trátase de linguas vivas no máis pleno sentido da expresión, que son amplamente utilizadas por varios millóns de cidadáns (unha cuarta parte dos españois utilízaas con regularidade na súa vida cotiá) e teñen a condición de linguas oficiais das Administracións Públicas (estatal, autonómica e local) nas súas relacións entre si e cos particulares, con plena validez para os efectos xurídicos. Constitúen, así mesmo, a lingua vehicular do ensino nos colexios e as universidades de boa parte do territorio nacional. Son linguas, ademais, que contan cunha gran tradición literaria, que está a coñecer nas últimas décadas momentos de particular esplendor. Son linguas, finalmente, de uso habitual nos medios de comunicación, como a radio, a televisión ou a prensa escrita.

O Goberno español considera que a Unión Europea non pode permanecer allea a esta realidade. Nesta nova etapa da construción europea, que simboliza o Tratado polo que se establece unha Constitución para Europa, é necesario achegar Europa e as súas institucións aos cidadáns: os homes e mulleres de Europa teñen que sentirse parte do proceso de integración. Movido por esta convicción e en aplicación do disposto no artigo IV-448 do citado Tratado, o Goberno español entregou ao Secretario Xeral do Consello, o 4 de novembro de 2004, as traducións oficiais do Tratado ás tres versións lingüísticas que transmitiron as Comunidades Autónomas concernidas (País Vasco, Galicia e, finalmente, Comunidade Valenciana e Cataluña, en nome tamén da Illas Baleares)”.

Que debe significar esta modificación na práctica?:

A aprobación polo Consello da reforma proposta no Memorando permitiría un uso indistinto polos cidadáns de calquera das linguas que teñan carácter oficial no Estado español, nas súas comunicacións escritas coas institucións (Parlamento Europeo, Consello, Comisión, Tribunal de Xustiza, agás para as comunicacións relacionadas co exercicio da función xurisdicional, e Tribunal de Contas) e órganos consultivos da Unión (Comité das Rexións e Comité Económico e Social), así como co Defensor do Pobo.

Posibilitaría tamén a utilización de ditas linguas, previa petición formulada con antelación, (fálase no Memorando de 7 días) nas intervencións orais nas sesións plenarias do Parlamento Europeo e do Comité das Rexións e, no seu caso, nas sesións ministeriais formais do Consello (en particular cando forme parte da delegación española algún representante das Comunidades Autónomas con lingua de seu).

Por último a aprobación do Memorando obrigaría á publicación oficial en galego, vasco e catalán dos textos legais finais adoptados por procedemento de codecisión entre o Parlamento Europeo e o Consello. Por outra banda mencionar tamén que na Declaración de Edimburgo, asinada o 30 de novembro de 2004, e como remate e conclusión da Conferencia de Rexións con Poder Lexislativo na UE, faise un recoñecemento explícito do texto do Tratado no que respecta as linguas da UE, “o recoñecemento da diversidade cultural e lingüística entre os obxectivos da Unión Europea (art. I-3, par. 3); e fai tamén a Declaración de Edimburgo unha demanda, “dunha protección estábel das linguas que son oficiais nalgunhas rexións da UE”.

Resumindo. A situación da lingua galega nas institucións europeas ao abeiro da súa primeira Constitución melloraría sensibelmente. Non estamos evidentemente, nunha estación término, o proceso aberto de construción europea en que Galiza como nación europea debe estar firmemente inserida non fixo máis que comezar. E non é para min posíbel entender a miña galeguidade nin en consecuencia o meu compromiso co idioma galego, á marxe de Europa. Unha Europa que hoxe están a facer os estados pero na que o horizonte da Europa dos pobos se debuxa irreversíbel como consecuencia da propia complexidade continental europea. Non cometamos erros nas análises. O contencioso de cuxa resolución derivará ou non o recoñecemento do galego como lingua oficial da Unión Europea non está en Bruxelas nin en Estrasburgo. A “resolución do conflito” ten que darse en Madrid. Na Carrera de San Gerónimo. A normalización no uso do noso idioma en todos os diferentes planos non fica nin moito menos resolta coa desexábel aprobación por parte do Consello das modificacións propostas no Memorando para o Regulamento 1/1958 de réxime lingüístico da UE. Ninguén comprometido cun idioma galego normalizado no noso país pode dicir honestamente que no mellor dos supostos a situación do galego vaia ser a que demandamos, evidentemente non cumpre os nosos obxectivos. Mais si é un pequeno paso. Un pequeno paso na dirección correcta.

Pedro Gómez-Valadés
Director do Consello de Redacción de ENCLAVE


sexta-feira, agosto 06, 2004


CONSTITUCIÓN EUROPEA, REFERENDO E B.N.G.
Por Pedro Gómez-Valadés


Agora que estamos xa a piques da súa ratificación e entrada en vigor, podemos afirmar xa que Europa deu sen dúbida un paso cara adiante importantísimo para o futuro da Unión. A existencia dunha Constitución Europea é, entendo eu, un feito positivo en si mesmo. E o B.N.G. terá en breve que posicionarse perante o futuro referendo de ratificación.

E non podo negar que o texto presentado, non satisfai plenamente a ninguén e incluso molesta profundamente a outros. Lóxico. Non podía ser doutra maneira cando se trata de avanzar partindo desde a diversidade, desde a "xenuína diversidade" europea. Con intereses complexos, ás veces incluso contraditorios, sentar as bases do acordo para 25 estados e variadas correntes
políticas foi un autentico exercicio de enxeñería política, atopar puntos de confluencia comúns e lograr consensos de mínimos en materias tradicionalmente delicadas, non ten outro nome que orfebrería política. E este é o único procedemento democrático posíbel e realista que nos permite avanzar na construcción permanente dese espazo chamado Europa, que criticamos constantemente pero que representa, no medio da globalización salvaxe e sen regras, o proxecto e a realidade que nos pode garantir níveis de benestar, de liberdades e de xustiza incomparábeis con calquera outro territorio do planeta.

Non é agora o momento nin para experimentos, nin para a demagoxia fácil. apuntandonos ao antieuropeismo por razonamentos maximalistas ("o texto é insuficiente"). Ou apelando ao non recoñecemento das nacións sen estado na europa constituínte. Honestamente, cabía agardar algo diferente no contexto político actual na UE?.

O actual proceso constituinte é esencial para o noso futuro. Queirámolo ou non. E Galiza como nación europea, e o BNG como organización que representa o único aparello de estado do que dispón Galiza, non estamos en condicións de soportar exercicios de funambulismo político. (ABSTENCION?) Ou SI ou NON. E coido que a miña posición fica ben clara. O BNG ten que apostar pola seriedade, a responsabilidade e sobretodo pola intelixencia.

O BNG ten que apostar polo voto afirmativo.